Oculino rozmawia z optometrystą

optometrysta

Dziś rozmawiamy z mgr Zuzanną Cichocką, optometrystą, diagnostą i terapeutą widzenia obuocznego, nauczycielem akademickim z zakresu Procedur Badania Refrakcji na Wydziale Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Co to jest OVT?

OVT to angielski skrót od nazwy Optometric Vision Therapy – Optometryczna Terapia Widzenia. W Polsce traktowana jest jako nowość, jednak swój początek miała już w latach 30-stych. Wprowadzona została przez organizację OEP (Optometric Extension Program Foundation) w Stanach Zjednoczonych Ameryki, której celem było szerzenie wiedzy na temat optometrycznej terapii widzenia. Aktualnie terapia ta stanowi nieodłączny element edukacji optometrystów w USA. OTV uczą się także studenci niektórych uczelni Kanady i krajów europejskich.

Co można usprawnić terapią widzenia? Skąd mam wiedzieć, że ta technika rehabilitacji jest najwłaściwsza dla mojego dziecka?

Optometryczna terapia widzenia zajmuje się głównie usprawnianiem procesu widzenia w przypadku:

  • zeza
  • niedowidzenia
  • niewłaściwej fiksacji (ekscentrycznej, niestabilnej)
  • zaburzeń akomodacji
  • zaburzeń ruchów oczu
  • zaburzeń koordynacji wzrokowo-motorycznej
  • problemów z nauką płynnego czytania i pisania
  • podwójnego widzenia (np. spowodowanego urazami głowy, problemami neurologicznymi)
  • oczopląsu

Jeśli zauważasz u swojego dziecka:

  • zez, czyli stałe lub okresowe uciekanie któregoś z oczu (okresowe uciekanie oka może pojawiać się u dziecka do ok. 6 m.ż., jeśli jednak oko jest stale w zezie, powinniśmy niezwłocznie udać się do specjalisty; okresowe uciekanie oka po 6 m.ż. jest niepokojącym objawem i wymaga wizyty u specjalisty)
  • przymykanie któregoś z oczu w pełnym słońcu
  • częste mrużenie lub pocieranie oczu
  • przybliżanie się do oglądanych przedmiotów, telewizora lub czytanych treści
  • szybkie męczenie się przy pracy z bliska, niechęć do czytania, bóle głowy przy czytaniu/nauce
  • że u Twojego dziecka występuje oczopląs
  • Twoje dziecko przeszło zabieg usunięcia zaćmy wrodzonej, PHPV lub dotknięte jest inną patologią gałek ocznych, które spowodowało obniżenie ostrości wzroku na jednym lub obojgu z oczu
  • zauważasz inne niepokojące Cię objawy związane z układem wzrokowym

Koniecznie umów się na wizytę u optometrysty, który zajmuje się diagnozą zaburzeń widzenia obuocznego i terapią wzrokową.

Chciałabym by moje dziecko rozpoczęło terapię widzenia. Co muszę zrobić?

oculino rozmawia z optometrysta

Przed zakwalifikowaniem dziecka do terapii konieczne jest odbycie pełnego badania optometrycznego i najczęściej również okulistycznego. Badanie okulistyczne pozwoli określić prawidłowość budowy przedniego i tylnego odcinka gałek ocznych oraz wykluczyć ewentualną chorobę oczu. Okulista może wykonać także badanie wady refrakcji po porażeniu akomodacji, co jest szczególnie wskazane gdy mamy do czynienia z małymi pacjentami. Po badaniu okulistycznym wraz z jego wynikami i opisem powinniśmy udać się do optometrysty, który zajmuje się diagnozowaniem zaburzeń widzenia obuocznego i terapią widzenia, lub współpracuje z optometrystą, który prowadzi taką terapię. Podczas badania optometrycznego sprawdzone zostaną funkcje układu wzrokowego takie jak: wada refrakcji, ostrość wzroku, parametry widzenia obuocznego, czyli m.in.: ustawienie gałek ocznych względem siebie (zez ukryty, zez jawny), tłumienie, stereopsja, zakresy wergencji i sprawność wergencji, ruchy gałek ocznych, sprawność akomodacji, stan fiksacji itp. Po tak szczegółowym badaniu optometrysta, mając pełen obraz funkcjonowania układu wzrokowego waszego dziecka, odpowie na pytanie, czy występują nieprawidłowości mogące ulec usprawnieniu dzięki terapii wzrokowej. Podczas wspólnej rozmowy będzie możliwe zaplanowanie dalszego postępowania (sposób korekcji ewentualnej wady wzroku, prowadzenie treningu wzrokowego).

Czy trzeba ćwiczyć w domu?

Ćwiczenia domowe są niezbędnym elementem terapii. Jeżeli dziecko zostało objęte gabinetową terapią wzrokową, odbywa się ona z reguły raz w tygodniu, czasami raz na dwa tygodnie. W zależności od problemu, z którym się zmagamy oraz wieku dziecka, czas jaki powinniśmy poświęcić na ćwiczenia w domu jest różny, jednak z reguły nie przekracza on 20 min dziennie; ćwiczenia wykonujemy codziennie, lub kilka razy w tygodniu. Niektóre zaburzenia można wyprowadzić wyłącznie ćwiczeniami domowymi. Systematyczność odgrywa tu wielką rolę.

Czy to jest drogie? Jakie są koszty tej terapii?

Optometryści w Polsce przyjmują wyłącznie w gabinetach prywatnych, w zależności od gabinetu cena pełnego badania pod kątem zaburzeń widzenia obuocznego waha się między 180 zł a 250 zł. 40 do 60 min terapii gabinetowej, odbywającej się w formie terapeuta – pacjent, kosztuje zwykle od 60 zł do 100 zł. W przypadku terapii domowej po diagnozie ustalane jest kolejne spotkanie, na którym opiekunowie oraz mały pacjent uczeni są od kilku do kilkunastu ćwiczeń powtarzanych systematycznie w domu. Niezależnie od formy terapii, najczęściej po ok. 3 miesiącach odbywa się kontrola, za którą zapłacimy od 150 do 250 zł.

Jak długo trwa terapia? I jak sprawdza się efekty?

W zależności od problemu wzrokowego terapia trwa od kilku miesięcy (np. zaburzenia ruchów oczu czy akomodacji) do kilku lat (np. zez). Terapia prowadzona jest etapami. Optometrysta indywidualnie prowadzi każdego pacjenta, przerwy w terapii mogą trwać nawet rok, pod warunkiem, że będziemy stawiać się na wizytach kontrolnych, na których specjalista upewni się, czy nie następuje regres.
Efekty sprawdza się z reguły co ok. 3 miesiące podczas badania kontrolnego w gabinecie. W zależności od stanu i intensywności ćwiczeń kontrola może być zalecona wcześniej lub później.

Co dziecko robi podczas takich ćwiczeń?

oculino rozmawia z optometrysta

Różnorodność procedur terapeutycznych jest ogromna i dostosowywana indywidualnie do potrzeb i możliwości małego pacjenta czy też osoby dorosłej. Są to zarówno proste ćwiczenia wzrokowe np. ćwiczenie ruchów oczu poprzez śledzenie wzrokiem kuleczki jak i wymagające specjalnych soczewek, pryzmatów czy sprzętów takich jak berneloskop, wektogramy np. do ćwiczeń fuzji czy zakresów wergencji.

Moje dziecko jest nieśmiałe. Czy mogę uczestniczyć w terapii?

Optometryści zajmujący się terapią widzenia, to ludzie z pasją i powołaniem, którzy mają odpowiednie podejście do dzieci. Najczęściej każdy pacjent ma przypisanego jednego terapeutę, po pewnym czasie wytwarza się wzajemna sympatia i zaufanie.

Czy oprócz optometrysty, ktoś jeszcze może prowadzić terapię widzenia?

Optometryczna terapia widzenia (OVT), o jakiej mowa w tym artykule może być prowadzona wyłącznie przez optometrystów, którzy ukończyli studia na uczelni wyższej, której program obejmował OVT lub zdobyli wiedzę w tym zakresie na kursach uczących metod optometrycznej terapii widzenia dedykowanej optometrystom.

Techniki stosowane w OVT są odmienne od tych, które stosują tyflopedagodzy i rehabliltanci wzroku podczas pracy z pacjentami słabowidzącymi i niewidomymi, oraz tych, które prowadzą w swoich gabinetach ortoptyści, terapeuci zajęciowi czy pedagodzy.

Terapia widzenia terapii widzenia nierówna, dlatego w zależności od potrzeb naszego dziecka, warto upewnić się jakiego specjalisty szukamy, a gdy już znajdziemy – sprawdzić jego kompetencje i wykształcenie.

Jak mamy przygotować się do terapii? Czy coś musimy kupić?

oculino rozmawia z optometrysta

Na to pytanie z pewnością odpowie optometrysta na pierwszej wizycie, z reguły jednak nie trzeba się do terapii przygotowywać. Czasem do ćwiczeń domowych konieczne jest zakupienie drobnych testów, czy chociażby przesłonki piratki, ale nie są to duże koszty.

Jaką mamy gwarancję, że to pomoże?

Optometrysta bazując na swojej wiedzy i doświadczeniu powinien udzielić odpowiedzi na temat prognozy co do poprawy stanu i wstępnie oszacować jak długo będzie trwała terapia. Gwarancji na poprawę stanu nie może nam dać żaden specjalista, jednak warto spróbować i przekonać się samemu co może zdziałać optometryczna terapia widzenia.

Budujące są postępy pacjentów odbywających OVT w USA, które można śledzić na fanpage WOW Vision Terpahy
Warto też poszukać kontaktu z osobami, które na takie terapie uczęszczały, bądź uczęszczają w Polsce.

Słuszność terapii potwierdzają badania naukowe; z artykułami można zapoznać się na stronie The College of Optometrists in Vision Development (COVD)

Na koniec chciałabym jeszcze dodać, że OVT nie jest dedykowana tylko dzieciom. Oczywiście, w większości przypadków najlepsze efekty terapii uzyskuje się na młodym, jeszcze rozwijającym się układzie wzrokowym, kiedy stany patologiczne nie są silne utrwalone, jednak nigdy nie jest za późno na podjęcie próby usprawnienia funkcji układu wzrokowego i swojego komfortu widzenia. Dlatego, niezależnie od wieku, jeśli odczuwasz dolegliwości ze strony układu wzrokowego – umów się na wizytę u optometrysty.

Dorota Maciaszek

Dorota Maciaszek

Założycielka Wydawnictwa Oculino. Mama i rehabilitantka dziecka z jednooczną dysfunkcją wzroku, pasjonatka optometrii pediatrycznej i terapii widzenia. Biolożka, optometrysta, terapeuta widzenia.

Więcej postów - Facebook - Google Plus

Share on Pinterest