Ortoptysta – diagnozuje i rehabilituje zaburzenia widzenia obuocznego

ortoptysta

Ortoptysta mimo, że to mało znany zawód, wcale nie jest w Polsce taki nowy. Istnieje bowiem od ponad 30 lat! O ortoptystach mówi się, że to mała profesja o wielkim znaczeniu. Dlaczego? Po przeczytaniu poniższego tekstu nie powinno być co do tego wątpliwości.

Choć na codzień nie zdajemy sobie z tego sprawy, nasze oczy wykonują bardzo ciężką w pracę w postaci chociażby utrzymywania wyraźnego obrazu, śledzenia tekstu, czy uzyskiwania tzw. stereoskopi – popularnego 3D. Dodatkowo zdobycze dzisiejszej cywilizacji (smartphony, tablety) narażają nasze oczy na duży wysiłek, zwłaszcza w postaci wytężonej aktywności z bliska. Nadwyrężenie oczu może prowadzić wówczas do bólu głowy, zamazywania ostrości, a co znamienne u dzieci, niechęci do czytania i pisania. Jak pokazują badania przeprowadzone w 2007 roku w Warszawie pod opieką prof. Szaflika, na 1500 ośmioletnich dzieci, tylko co piąte z nich widzi dobrze, około 22% tych dzieci nosi już okulary, a aż 50% (mimo niestwierdzonej wady wzroku) widzi źle i potrzebuje pomocy. Tą pomoc oferuje ortoptysta!

Ortoptysta – czyli kto?

Specjalista zajmujący się badaniem oczu w przypadku istnienia trudności związanych z funkcjonowaniem obuocznym, oraz ćwiczeniami, gdy wzrok, z racji braku prawidłowej współpracy obu gałek ocznych, niedomaga. Głównymi zaburzeniami, którymi zajmuje się ortoptysta są:

  • zez czyli uciekanie oka (najcześciej do nosa lub do skroni);
  • niedowidzenie – gdy oczko (zwykle jedno), gorzej widzi mimo najlepiej dobranych okularów;
  • zaburzona konwegrencją (zbieżnością oczu), która utrudnia np. czytanie;
  • niesprawana akomodacją czyli kłopoty z wyostrzaniem obrazu na różne odległości np. w szkole podczas patrzenia raz na tablicę raz na zeszyt;
  • trudności z uzyskaniem głębi (trójwymiaru), problemy z koordynacją oka z ręką.

Ortoptysta wykonuje zawód medyczny w ścisłym powiązaniu z lekarzem okulistą dlatego najłatwiej go znaleźć w Poradni Leczenia Zeza i Niedowidzenia, gabinecie ortoptyczno-pleoptycznym lub przychodni okulistycznej.

W czym pomoże ortoptysta?

W zdrowiu

Badanie profilaktyczne wzroku dziecka powinno zostać wykonane już w pierwszym roku życia. Ortoptysta pomaga wówczas lekarzowi okuliście w ocenie ruchów gałek ocznych, zakropieniu dziecka, określeniu wady wzroku. U nieco starszych dzieci 2-3 letnich ortoptysta może wykonać dodatkowo badanie ostrości wzroku, pomiar kąta zeza, sprawdzić trójwymiar. Dokładna diagnoza ortoptyczna, obejmująca szczegółowy pomiar widzenia obuocznego, powinna zostać wykonana u każdego dziecka najpóżniej w wieku ok. 5 roku życia tj. przed podjęciem nauki szkolnej, a następnie powtarzana co rok.

W chorobie

Gdy u Twojego dziecka rozpoznano chorobę zezową, niedowiedzenie czy inne zaburzenia widzenia obuocznego ortoptysta pomoże m.in. w określeniu:

  • wielkości kąta zeza (zarówno jawnego jak i ukrytego);
  • ostrości wzroku;
  • korespondencji i fikasacji siatkówkowej;
  • ocenie akomodacji i konwergencji;
  • fuzji i stereoskopii (stopni widzenia obuocznego);
  • wady wzroku.

Ortoptysta pomoże także w dobraniu odpowiedniego zestawu ćwiczeń w gabinecie jak i w domu. Poprowadzi ćwiczenia wzrokowe Twojego dziecka i będzie czuwać nad przebiegiem leczenia, gdy Twoje dziecko ma:

  • niedowidzenie (tzw. leniwe oczko);
  • zeza jawnego (lub ukrytego powodującego dolegliwości);
  • zoperowane oczko (i konieczne jest rozćwiczenie mięśni gałkoruchowych);
  • kłopoty z akomodacją i konwergecją;
  • niestabilne lub osłabione widzenie obuoczne;
  • trudności w czytaniu i pisaniu.

Co warto podkreślić, ortoptyści mimo, że pracują również z dorosłymi, są szczególnie szkoleni do pracy z dziećmi. Cechuje ich cierpliwość, umiejętność dostosowania metod badań i ćwiczeń do wieku i potrzeb Twojego Malucha.

Rodzicu, nie byłeś jeszcze z dzieckiem na kontrolnym badaniu ortoptycznym? Warto się na nie wybrać, aby dowiedzieć się jak współpracują oczy Twojego dziecka. Czy ma prawidłową ostrość wzroku, czy widzi trójwymiarowo? W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, podjęte wcześnie leczenie, daje szansę na prawidłowe funkcjonowanie wzrokowe, eliminację niepowodzeń szkolnych i lepsze samopoczucie!

Ewa Witowska-Jeleń

Ewa Witowska-Jeleń

Dyplomowana ortoptystka i optometrystka, przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Ortoptycznego im. prof. Krystyny Krzystkowej. Pasjonatka ortoptyki. Prowadzi własne centrum diagnostyczno-terapeutyczne, czynnie wspiera rozwój ortoptyki w Polsce.

Więcej postów - www

Share on Pinterest

  • Barbara Pawłowska

    Dzień dobry.Czy ortoptysta może zakroplić atropinę w celu diagnozy oka i czy moze dobrać odpowiednie szkła?
    Będę bardzo wdzięczna za odpowiedź:)